Çocukların Özgüven Sahibi Olması için Yapması Gerekenler

Bu yazımız her anne ve babaların daha çok özgüven sahibi olmasını arzuladığı ama sebep yapıldığı konusunda tam bilgili bulunmadığı ya da çocuk bölümünde gayret gösteren her hemşirenin çocuklara özgüvenin sebep kazandıracağı konusunda bilmesi lüzumlenen birkaç malumat barındırmaktadır.
Özgüven temelde Erikson’a göre 0-1 yaş aralığında Esas Güvene Karşı Güvensizlik ile bebeklik döneminde başlayan ve yaşam boyu ilerleyen bir haldir. 

Bebek iken toplumsal güvenin ilk delili beslenmesinin basitliği, uykusunun derinliği ve bağırsaklarının ferah çalışmasıdır.

Ansiklopedik eğitim ve psikoloji kitabında 19 madde de çocuğumun veya hemşire olarak gözlemlediğim çocuğun özgüven sahibi olmasını nasıl sağlarım sorusunun cevabını aşağıda bulabilirsiniz.

Şartsız sevgi göstermek

Sinirlenmenizden sorumlu olduğunu belirtmek

Açık isteklerde bulunmak

Dinlemeyi öğrenmek

Çocuğun duygularını ciddiye almak

Çocuğun varlığını kabul etmek

Çocukla baş başa vakit geçirmek

Çocuğun bazı şeyleri kendi başına yapmasına izin vermek

Çocuğun özel eşyalarına saygı göstermek

Çocuğun düşüncelerine saygı göstermek

Çocuğun yeteneklerini kabul etme

Çocuğun tercihlerine saygı göstermek

Çocuklara fiziksel görüntünün önemli olmadığını öğretmek

Çocuk içine kapanıksa yardım etmek

Sevgiyi fiziksel olarak ifade etmek

Çocukla göz seviyesinde konuşmak

Çelişkili mesajlar vermekten sakınmak

Duygularınızı çocukla paylaşmak

Her çocuğun tek olduğu üzerinde odaklanmak

Çocuğunuzla verimli Bir Tatil nasıl Geçirilir?

Yaz tatili çocuklarınızla kalifiye vakit geçirmek için devasa fırsat
Uzun ve yorucu bir okul döneminden ardından bundan sonra tatil süreyi.
Okula devamlılığı sağlama, erken uyanma gibi bazı zorlukların geçici bir müddetliğine de olsa nihai buluş bu devre de anne babalara devasa görevler düşüyor.
Çocuklar doğrulusunda bir istirahat olarak görülse de anne babaların bu devresi iyi bir etkinlik planlaması ile fırsata dönüştürebileceği kanısındayım.
Aslında bir mevzu henüz var.
Anne babalar bir sene müddetince çocuklarının kesif bir okul temposun dan çıktıklarını, yorgun olduklarını ve tatil sürecinde dinlenerek önümüzdeki devre için yine enerji kazanmaları gerektiği de bir yada atılmamalıdır.

Peki anne babalar neler yapmalı?

Beş duyu organına hitap eden oyunlar oynayabilirisiniz
Çocukların çevresini kesif olarak keşfettiği bir dönemdeyiz.
Uyarıcıları defa açık.
Bu sebeple evde zaman geçirmekten ziyade çevrenizi henüz tesir kullanmanız yarar sağlayacaktır.
Oturduğunuz sitenin bahçesi, babaannesinin köy hanesi, arkadaşlarıyla zaman geçireceği park veyahut ailecek çıktığınız tabiat yürüşleri..

Spor yaptırabilirsiniz

Yüzme ,tenis ,basketbol gibi açık hava sporlarına gitmesini sağlayarak fiziksel etkinlik yapma ihtiyacını karşılamış bulunursuzunuz bu arada sabırlı olmayı, sırasını beklemeyi, kazanmayı, kaybetmeyi, güçlüklerin üstesinden gelmeyi ve ivedi hüküm verme yetisini de spor ile öğrenir.
Dansa yönlendirebilirsiniz
Çevrenizdeki muhtelif kurslardan yararlanarak, hem çocuğunuzun kendinde fark etmediği özellikleri açığa çıkarmış bulunursuzunuz hatta çocuğunuzun öz güvenini, duygusal gelişimini ve fiziksel gelişimini desteklemiş bulunursuzunuz.
Dramaya yönlendirebilirsiniz
Yıllarca dramayla ilgilenmiş halen de öğrencilerimle daimi drama çalıştıran biri olarak biraz faydalarından söz etmek istiyorum.
Drama tüm duyuların tesir bir şeklinde kullanıldığı için ilgi, idrak, dinleme, konuşma bedenini de kullanarak anlatma ve açıklama gibi etkileşim maharetleri gelişir.
Drama, çocuğun utangaçlık, çekingenlik vb.
olumsuz hislerden arınmasını sağlar.
Çocuğun hayal gücünü geliştirir ve zenginleştirir.
Drama grupla uygulanan bir aktivite olmasından çocuğun işbirliği yapma, sosyal ilişkiler, etkileşim kurma gibi sosyal yönlerinin gelişmesine katkıda yer alır, çoğun sosyal gelişimini hızlandırmaktadır.
Dramanın çocuğun hayatında ehemmiyetli bir yeri bulunmaktadır.
Bu mevzu da desteklenmelidir.
Tablet, bilgisayar, telefondan uzak tutmaya çaba gösteriniz
Çocukların teknolojik aletlerle geçirdikleri müddet genel gelişimlerini büyük ölçüde etkilediği için kesinlikle muayene altına alınmalıdır.
Çünkü televizyon seyretmek tek istikametli, pasif bir etkinliktir.
Öğrenmenin en kesif bulunduğu bu dönemde tek istikametli bir aktivite olan televizyon ile doldurmamak gereklidir.
Meğer en tesir öğrenme yolu tecrübe ederek, yaşayarak öğrenmedir.
Fazla televizyon karşısında kalan çocuk dolaysız malumat almaya alışır ve iletişim içerisine giremez.
Bu nedenle televizyonun pozitif tesirleri fakat hudutlu ve seçilmiş programların izlenmesiyle kurulabilir.
Çocuğunuzun seyrettiği çizgi filmlerin kontrolünü siz yapmalısınız ve çocuğuz izlemeden evvel siz bir sefer izlemeli çocuğun yaşına ve gelişim seviyesine makul ise ,çocuğunuzla beraber izleyebilirsiniz.
Aynı vakitte çocuğun yaşına makul belgesel ve eğitimsel uygulamaları izlemeleri onların hayal dünyasını geliştirir ve hoşça zaman geçirmelerini sağlar.
Bol bol masal okuyunuz
Masallar çocuğa anlatılmak ve öğretilmek dilenen tümşeyleri endirekt istikametten ifade etmenin en tabii yoludur.
Çocuklar etkileşim kurmayı dinleme manaya konuşma yeteneklerini de masal yolu ile kazanabilir.
Çocuğun gramer kaidelerini da duyacak bu arada doğru tümce yapılarını henüz basit öğrenecektir.
Masallar çocuğun hayal dünyasını zenginleştirir.

Mekanik ventilasyon

Mekanik Ventilasyon Nedir

Mekanik ventilasyon herhangi bir sebeple akciğer hayatsal bir fonksiyon olan solunum işleminin suni olarak ventilatör adı verilen bir aygıt yardımı ile sürdürülmesidir.
Günümüzde bilhassa kesif bakım hekimliğindeki süratli ilerlemeler mekanik ventilasyon programını rehabilitasyonun bölünmez bir parçası yapmıştır.
Tarihçe
Yaşam için ihtiyaç duyulan iki fonksiyondan bir tanesi olan solunum konusunda ilk bulgular Mısır, Çin ve Yunan kaynaklarında ilgi çekmektedir.
Batılı kaynakları ele aldığımızda mekanik Ventilasyon uygulamasına ilişkin tarihi gelişim şöyle özetlenebilir: Ilk defa Hipokrat MÖ.
460 seneninde havayı ilmi olarak değerlendirmiş ve suda boğulma vakalarında soluk borusuna yerleştirilecek bir kanül aracılığı ile hastaya hava gönderilmesi gerekliliğini bildirmiştir.
Mekanik ventilasyon uygulamasının ilk misali ise 1541’de Vesalius doğrulusunda gerçekleştirilmiştir.
Vesalius can vermek emeliyle olan bir köpeği trakeasına yerleştirdiği kanülle havalandırmış ve kalp atışlarındaki düzelmeyi saptamıştır.
1931’de Emerson’ın ilerlettiği Drinker’in aynısı çelik akciğer 1948-49 senelerindeki Los Angeles Polio epidemilerinde süregelen kullanım kısmı bulmuştur.
Modern manada olumlu basınçlı mekanik ventilasyon öncelikle, 1952 Danimarka ve 1953’de İsveç’te meydana çıkan polio epidemilerinde Engström doğrulusunda uygulanmıştır.
1980’den ardından mikroişlemci ventilatörler süratle yaygınlaşırken “basınç kontrollü” ve “basınç destekli” ventilasyon gibi yeni modlarla şu zamana kadar kadar gelinmiştir.

Mekanik Ventilasyon Endikasyonları

• Oksijenizasyon yetmezliği
• Ventilasyon yetmezliği
• Tanısal, cerrahi ve terapotik işlemlerin gerçekleştirilmesi
• Hava yolunu koruyamama.
Mekanik Ventilasyon: Genel Prensipler
• İnspiryumda gaz basınç gradyentine doğru akar,
• Eksalasyon ise pasif bir proçesdir.
• Mekanik Ventilasyon 5 parametrenin interaksiyonuna ve 3 kritik özelliğe bağlıdır
• Ventilator modları özel emelleri gerçekleştirmeye yönelik araçlardır
Bu Kritik Özellikler Şunlardır:
• Basınç oluşturma.
• Solunum siklusunu ayarlayan parametre
• İnspiryumun sonunu belirleyen değişken.
Basınç Oluşturma
• Negatif basınçlı ventilasyon.
• Positif basınçlı ventilasyon.
Negatif Basınçlı Ventilasyon
Intratorasik basınç negatifdir.
Kapalı bir boşluğa toraksın hapsedilmesi ile uygulanır
• Avantajları: Noninvazifdir ve baro-, volu-, hemo-, travmadan maksimum sakınmayı sağlar
• Dezavantajları: Yanlızca ventilasyon sağlar, oksijenizasyon sağlamaz ve Akut hastalıkta oldukça az muayene talihi var (PEEP yok)
Pozitif Basınçlı Ventilasyon
Intratorasik basınç pozitifdir.
Entübasyon gerektirir.
• Avantajları: En süregelen sarfedilen basınç, oksijenizasyonu iyileştirebilir
• Dezavantajları: Baro-, volu-, hemo-, travmatoloji, infeksiyona neden olabilir.
Solunum Siklusunun Ayarlanması
Total solunum siklusu (Ttot) tek bir değişkenle ayarlanır.
Pratik yönden bütün mekanikler vakit siklusludur.
Eğer solunum adedi 10 /dakika ise: Ttot = 60 saniye / 10 nefes = 6 saniyedir.
Inspirasyon Sonunun Ayarlanması
Zaman Ttot u belirler ve eksalasyon pasif olduğundan: Bir değişken inspiryumu sınırlandırmalıdır.
Sıklıkla[uygunsuz olarak] “siklus” ya da “kontrol” olarak adlandırılır.
En sık 3 sınırlandırıcı parametre: Volum, basınç, I: E oranıdır.
Mekanik Ventilasyonu Muayene Eden Parametreler
Zaman, Volüm, Basınç, Inspiryum: Ekspiryum seviyesi (I: E), Akım
Zaman Kısıtlayıcı (Zamanı Muayene Eden) Ventilasyon:
Gaz dilenen inspiratuar saate ulaşana kadar akar.
Basınç, volüm parametre olabilir.
Genellikle yüksek frekanslı ventilatuar tekniklerle tüketilir (sıklıkla pediatrik).
Volüm Kısıtlayıcı (Volümü Muayene Eden) Ventilasyon
Gaz dilenen tidal volüme ulaşılana kadar akar.
Tidal volüm ve dakika ventilasyon sabitdir.
inspiratuar basınçlar ve I: E seviyesi parametre olacakdır.
Yetişkinlerde Mekanik Ventilasyonda en çok sarfedilen kısıtlayıcı parametredir.
Basınç Kısıtlayıcı (Basıncın Muayene Edildiği) Ventilasyon
Gaz dilenen inspiratuar basınca ulaşana kadar akar.
Basınç sabittir.
Tidal volümler ve dakika ventilasyon değişkendir.
Akciğerlerin kompliyansına ve rezistansına bağlıdır.
Sıklıkla akut akciğer hasarında tüketilir (ARDS).
İnspiryum: Ekspiryum Seviyesi İle Kısıtlanan (Kontrol Edilen) Ventilasyon
Aslında vakit kısıtlayıcı ventilasyonun bir varyantıdır.
Gaz ayarlanmış I: E seviyesine ulaşılana kadar akar.
Tidal volümler and basınçlar değişkendir.
Sedasyon ve paralizi gerektirebilir.
Ağır obstruktif sorunu olan yetişkin kişilerde ya da akut akciğer hasarında kulanılabilir.
Akım Kısıtlayıcı (Akımın Muayene Edildiği) Ventilasyon
Gaz inspirasyonu belirleyen fiks bir vakit süresince akar.
Gaz basıncının (potensiyel enerji) ventilatörü yönlendirme kabiliyeti bulunmaktadır.
Savaş kısmı ve aero medical uygulamalarda tüketilir.
Mekanik Ventilasyonda Modlar
1)Kontrollü Modlar: “Ne ayarlarsan onu alırsın”.
Ventilasyonu tamamiyle ventilator denetler.
PaCO2 titiz muayene gerektirdiğinde (nadiren) tüketilir.Sıklıkla sedasyon gerektirir.
2) Assiste Modlar: İki form var: Assist muayene mod ve Aralıklı Mecburî Ventilasyon (SIMV).
En sık sarfedilen modlardır.
Bu formlar hasta spontan soluk aldığında değişiktir.
Asist Muayene Mod: Ventilator ayarlanan solunum hızında makine solukları verir.Hastanın spontan solukları ventilatör doğrulusunda asiste edilir.
Hastanın başlatmasına cevap olarak ventilatör tam bir makina nefesi verir.
Hastanın nefes miktarını iki katına çıkarması dakika ventilasyonuda 2 katına çıkarır.
Kriz vaziyetlerinde ya da yüksek dakika ventilasyon gerektiren hastalıklarda yararlı.
Aralıklı Mecburî Ventilasyon: Ventilator ayarlanan solunum hızında makine solukları verir.
Hastanın spontan solumasına destur verilir ama spontan nefes desteklenmez.
Volüm, akım ve vakit hasta doğrulusunda ayarlanır.
Dakika ventilasyonda daha düşük dramatik dalgalanmalar gerçekleşir.
Daha çok konfor sağlar ve sık sarfedilen bir moddur.
Spontan Modlar
Makine nefesi yokdur.
Sadece hasta nefes alır.
Bu nedenle yanlızca spontan soluyan hastalarda tüketilir.
Hasta solukları ayarlanmış bir basınç ya da volümde ventilatör doğrulusunda desteklenebilir, fakat makine nefesi yok.
Genellikle Mekanik Ventilasyondan ayırmada (Weaning) tüketilir.
1) Daimi Olumlu Havayolu Basıncı (CPAP)
Hasta fiks ve daimi bir olumlu havayolu basıncında spontan solur.
Basınç takviye (PS) ve PEEP in kombinasyonudur.
Bu modda solunum işi çok olabilir.
2) Basınç Takviye Modu (PS)
Başlangıçta belli marka ventilatörlerde hava yolu direncini kompanse edebilmek için geliştirilmişti.
Weaning muavini olarak kulanılır.
Özellikle kondisyonu iyi olamayan hastalarda işe fayda.
Hasta soluklarının basınçla desteklenmesidir.
Eksalasyon atmosferik basınca karşıdır (veya PEEP).
SCUBA regülatörü gibidir.
IMV modları ile toplu edilebilir.
Positif Ekspirasyon Sonu Basıncı (Peep)
Mod değildir.
CPAP dan geliştirilmiştir (özellikle ARDS için).
FRC yi ve oksijenizasyonu çoğaltır.
Hemodinamik ve barotravmatik neticeleri olabilir.
Mekanik Ventilasyona Bağlı Meydana gelebilecek Komplikasyonlar
• Barotravma
• Hemodinamik etkiler
• İnfeksiyöz komplikasyonlar – nazokomiyal Pnömoniler
• Pulmoner tromboembolizm.
• Havayolu komplikasyonları.
• Gastrointestinal/Hepatik/Renal etkiler.
• Ventilator arızaları.
Mekanik Ventilasyonun Sonlandırılması
• Hasta iyi mi, kötü mü oluyor?
• FiO2 < 0.6 mı?
• PEEP < 5 cm.
H2O ile kafi oksijenlenme varmı?.
• İstirahatte dakika ventilasyon çoğunlukla < 10 litre/dakika.
• Negatif inspiratuar efor < -25 cm.